Valentijnsdag

14 February, 2010

een dag zoals valentijn kan toch niet voorbij gaan zonder dat ik hier een blog over maak? precies... dus gaan we eens nauwkeurig naar valentijnsdag kijken. waar komt het vandaan? waarom? wat is het idee? en uiteraard, hoe lullen we ons er onderuit ;). er zijn veel verhalen en theorieën, maar de 2 meest waarschijnlijke verhalen komen erg ver met elkaar overeen. het begon allemaal in het vroege rome, zo'n 700 jaar voor christus. volgens de legende was rome opgericht door de 2 broers remus en romulus, bij de heuvel van palatijn. op 15 februari werd volgens hun cultuur het feest van de vruchtbaarheid gevierd, waarbij men zich verzamelde bij de grot in de heuvel van palatijn. (men had in die tijd nog geen januari of februari, dit was een periode van 60 dagen rust, pas later werden de maanden janis en februu toegevoegd, volgens berekening zou het feest van Lupercalia op 15 februari zijn. nadat men februari en januari toevoegde werd 15 februari gekozen als vaste datum voor dit feest). tijdens deze verzameling werden de namen van alle alleenstaande vrouwen in een kom gedaan, die 1 voor 1 werden gekozen door de mannen door een naam uit de kom te kiezen. op deze dag van Lupercalia (lupercus is de god van vruchtbaarheid), waren de man en vrouw voor 1 dag getrouwd. waarbij de vrouw haar "huwelijkse voorwaarden" (lees: sex) moest uitvoeren indien de man dit eiste. met de groei van het christendom, en de plaatsing van het vaticaan werd (na vele eeuwen) het romeinse geloof steeds verder weggedrukt. tijdens de val van rome (dankzij constantijn), werd deze vrijwel volledig overgenomen door het christendom. uiteraard kon een heidens feest van een ander geloof met deze belachelijke vorm van geslachtsgemeenschap niet goed gekeurd worden. echter bleek het praktisch onmogelijk om een feestdag te laten verdwijnen in de toendertijd ontstane cultuur. om het feest op 15 februari te vervangen gaf de kerk het een christelijke draai en veranderde de naam naar een toepasselijke naam (waar ik zo op terug kom), dit gebeurde zo rond 495 na christus. men noemde het sint Valentiusdag, wat later verbasterde naar sint valentijnsdag (vandaag gewoon "valentijn" genoemd). de datum werd later op 14 februari gesteld, omdat men 1 dag voor het heidense feest wou zijn, om te laten zien dat dit feest superieur was aan het heidense (romeinse) geloof. ironisch genoeg bleef de boodschap van deze dag in bepaalde mate toch hetzelfde en/of sterk vergelijkbaar. waarom dan de naam valentijn? sint valentijn was een heilige rond 268 na christus, die OF in terni OF in rome (dit is niet geheel duidelijk) leefde. Het was de tijd dat keizer Claudius II aan de macht was. Om zijn rijk in stand te houden had hij veel soldaten nodig, aan wie hij allerlei eisen stelde. Zo mochten soldaten niet trouwen omdat aan het front niets hen mocht afleiden, dus ook geen gedachten aan thuis. Volgens de legende kwam een jong paar bij bisschop Valentijn met het verzoek hen te trouwen. De man was een heidense soldaat, de vrouw een Christen. Valentijn vond de liefde zwaarder wegen dan de wetten van de keizer en huwde het stel. Al gauw kwamen meerdere paren met hetzelfde verzoek. Hij werd aangegeven en gearresteerd. Toen hij voor de keizer moest verschijnen probeerde hij die te bekeren. Claudius voelde zich beledigd en liet Valentijn martelen en onthoofden. Dat gebeurde op 14 februari, maar het jaar is onduidelijk. Voor het vonnis werd uitgevoerd, zag hij nog kans het dochtertje van de gevangenisbewaarder een briefje toe te stoppen. Van je Valentijn, stond erop. Volgens een ander verhaal kwam een cipier (of de stadhouder van Rome) bij de toen al in de gevangenis zittende Valentijn met het verzoek zijn blinde dochter te genezen. Valentijn zorgde voor een geneesmiddel, maar dat werkte niet. Op de dag van zijn onthoofding probeerde de vader van het meisje nog wanhopig het vonnis tegen te gaan, maar tevergeefs. Na Valentijns terechtstelling ontving het meisje een klein briefje van Valentijn, waaruit een gele bloem viel (als mensen hem om raad vroegen gaf hij hen een bloem, vandaar de bloemengroet op Valentijnsdag). Op het briefje stond 'Van Valentinus' en direct kon ze weer zien. Volgens de legende werd de vader daarna bekeerd tot het christendom. vreemd genoeg raakte alle gegevens van valentijn vergeten na zijn dood, en was jarenlang onbekend. men vierde op 14 februari het feest van valentijn waarbij men liefdevol was tegen de ander, en elkaar bloemen gaf. maar wat de legende was is vreemd genoeg honderden jaren een mysterie geweest. Paus Gelasius I riep in 496 14 februari uit tot de dag van de heilige Valentijn. In de tijd van paus Gelasius was er echter geen enkel biografisch gegeven meer over hem bekend. Sint Valentijn werd genoemd als een van degenen 'die terecht door mensen worden vereerd, maar wiens daden slechts aan God bekend zijn'. in de jaren 80 werd valentijn door enkele commerciele bedrijven en marketing bureaus gebruikt om hun verkoop nieuw leven in te blazen. na de explosieve groei van deze traditie waaide het al snel over naar nederland, waar valentijnsdag een explosieve groei kende binnen de commerciele wereld. vandaag de dag word geloof en religie steeds verder op de achtergrond gedrukt, en de "echte" gelovers worden steeds zeldzamer. toch worden tradities zoals valentijnsdag voornamelijk in leven gehouden door de commerciele wereld. zonder het uitbuiten van deze feestdag zou valentijn waarschijnlijk langzaam in vergetelheid vallen, net zoals het geloof zelf. dagen zoals de dag van Valentinus van Raetia (7 februari), sint maarten (11 november), Dionysiusdag (26 december) etc. zijn inmiddels al op de achtergrond gevallen door de krimp van de gelovige groepen in nederland. hoe kun je er onderuit komen? nou, eigenlijk heeft de verering van sint valentijn niets te maken met liefde, of met bloemen etc. valentijn was een heilige die vond dat liefde zwaarder woog dan de wetten van het land, en vervulde zijn dienst als heilige door mensen in het huwelijk te verbinden tegenover god ook al verbad de wet dit. daarnaast vertelt de legende over de cipier dat valentijn hoogstens een sint was die zijn plicht (om mensen te helpen en genezen volgens het woord van god) erg serieus nam. het is dus voornamelijk een feestdag over volhouding, obstakels overwinnen, en de overwinning van liefde op al het andere in de wereld. de bloem is waarschijnlijk gebruikt omdat dit een bekend symbool van liefde/affectie is. extra liefdevol zijn tegen elkaar is voornamelijk een verzonnen beeld van kerstmis (aangezien het tonen van affectie totaal niets heeft te maken met de legende van kerstmis), en heeft dus niets te maken met valentijn. maar het is wel goed om een dag te hebben waarop je elkaar extra verwend, vooral wanneer je verwend word ;). het is goed te merken in de traditie van valentijn dat de romeinse cultuur (zelfs na 2700 jaar) een bijzonder sterke invloed heeft op onze tradities. het anoniem versturen van liefdes verklaringen, het begeren van iemand, het koppelen van stelletjes etc. zijn allemaal tradities en handelingen die rechtstreeks van het romeinse feest zijn afgeleid. je zou dus kunnen zeggen dat het romeinse feest van lupercus na 2700 jaar dankzij de christelijke kerk nog altijd een zeer sterk cultuur verschijnsel is. het "heidense" feest heeft dankzij zijn concurrent de tand des tijds overleefd, en word geëerd onder de christelijke naam, met de romeinse handelingen en tradities. voor hen die denken dat cupido daadwerkelijk iets te maken heeft met valentijnsdag heeft het mis, cupido staat volledig los met valentijn, en heeft hier niets mee te maken. ook heeft valentijn niets met cupido te maken. cupido is een romeins verzonnen hulpje van de godin venus. zijn taak is om als helper, de godin venus bij te staan in haar werk, en kan dus niet verbonden worden aan een christelijk feest zoals sint valentijnsdag. let op: het is niet 14 februari maar 9 juli, volgens de Oosters-orthodoxe Kerk. getallen op een rij: ongeveer 700 voor christus : ontstaan van rome ongeveer 268 na christus : leven van valentijn ongeveer 495 na christus : Paus Gelasius I verklaart 14 februari tot valentijnsdag ongeveer 1980 na christus : amerika leert valentijn te misbruiken voor verkoop ongeveer 1985 na christus : nederland volgt amerika.

Laat een reactie achter

Ga naar boven.