onzelfzuchtig

12 February, 2010

Phoebe uit de hitserie "friends" zei het al eens, en geroemd om haar geniale ontdekking: de mens doet niets voor niets. het is waar, uit psychologisch onderzoek is meerdere malen gebleken dat geen mens op aarde iets doet zonder daar een persoonlijke reden voor te hebben. dit zou eigenlijk de kortste blog ooit kunnen worden, want hierboven staat eigenlijk alles al. maar het zou geen blog van mij zijn als ik er niet dieper op in zou gaan. het idee is heel simpel, je doet altijd iets om er iets voor terug te krijgen. het geven aan een goed doel geeft voldoening. lief zijn voor iemand geeft je een goed gevoel, of misschien zelfs een knuffel of kus. iemand uit een brandend huis redden geeft je het gevoel van heldhaftigheid en misschien zelfs roem. iemand een lel verkopen geeft je een opgelucht en lekker gevoel wanneer je kwaad bent. hoe je het ook went of keert, een mens doet niets zonder daar iets voor terug te krijgen, of voordeel uit te halen. in de serie van "friends" waarin phoebe dit aan joey verteld, gelooft joey dit niet en probeert phoebe te bewijzen dat het niet zo is. gedurende de aflevering komt joey er steeds meer achter dat phoebe gelijk had, en phoebe krijgt haar kans om te zeggen "told you so". maar waarom dan? de mens is een zoogdier, wij zijn geboren met het instinct om te overleven. hierdoor konden wij vroeger in onze holbewoner tijd al voortgang boeken, omdat we weten wanneer we aan onszelf moeten denken. hebben we honger, moeten we eten, bij ruzie komt er endorfine vrij die de pijn verzacht. dit zorgt er ook voor dat wij mensen een reden moeten hebben om iets te doen. iemand die moeder is, zal zich waarschijnlijk heel sterk aangesproken voelen wanneer het over moeder-achtige dingen gaat. een brandweerman voelt zich aangesproken wanneer iemand het over brandveiligheid heeft. dit is uiteraard normaal, maar dit zorgt er ook voor dat de ene andere dingen doet dan de ander. wanneer er brand uitbreekt zal iedereen vluchten, maar de brandweerman komt in actie... hij is hiervoor getraind. een stemmetje in zijn hoofd vertelt hem om zijn intuïtie te negeren, en om te doen wat hij geleerd heeft. wanneer een baby maar niet stopt met huilen kan de brandweerman niets doen, en word hier gek van.... de moeder heeft misschien wel een trucje om de baby rustig te krijgen. de moeder word niet geirriteerd, maar begrijpt dat dit kleine schepseltje er ook niets aan kan doen. dat is allemaal logisch en duidelijk, maar dit zorgt er in veel gevallen ook voor dat we niets voor niets doen. mensen zijn alleen aardig als ze denken dat ze er iets voor terug krijgen. op dezelfde manier dat je een hond eerst moet leren dat hij iets lekkers krijgt nadat hij een trucje doet. wanneer ik in de supermarkt extra vriendelijk doe tegen de kassa-meid, dan doe ik dat omdat ik hoop dat ik haar dag even leuker maak, en het geeft me een goed gevoel wanneer ik dat kan bereiken. want het vertelt mij dat ik daar goed in ben, en dus is het een ego-boost. wanneer ik mijn vriendin een knuffel geef, dan doe ik dat omdat het fijn voelt om te uiten hoe ik me voel over haar. het uiten daarvan geeft mij een lekker gevoel, daarnaast weet ik dat zij het leuk vind om het te ontvangen, en dat verbeterd de relatie. dus ik wil me graag lekker voelen, en ervoor zorgen dat de relatie lekker loopt, dus geef ik die knuffel. als ik ruzie met iemand heb, en er komt fysiek geweld bij kijken, dan word ik agressief van het feit dat iemand mij pijn probeert te doen. ik word boos en voel me opgefokt en gekwetst, ik kan het natuurlijk niet accepteren dat ik me gekwetst voel en de andere partij zich niet rot voelt. dus sla ik hem, ik wil dat hij zich net zo kut voelt als dat ik me voel. het zou bij mij goed voelen wanneer ik weet dat ik hem terug heb gepakt. in welk geval dan ook, je doet altijd iets omdat je er iets voor terug krijgt. een bijdehand iemand zei ooit tegen me: "en wat nou wanneer je je leven geeft om iemand". oke... goed voordeel, lekker dramatisch. we nemen een voorbeeld van iemand die over straat loopt, hij kijkt opzij en ziet een oud vrouwtje oversteken. terwijl die vrouw oversteekt komt er heel hard een auto aanrijden die het oude vrouwtje niet ziet. de man rent over straat, duwt het oude vrouwtje weg en word daardoor zelf overreden door de auto. (dit gebeurt in werkelijk zelden tot nooit, maar het is wel een mooi "film moment"). er kunnen hier diverse dingen spelen; de man heeft een laag zelfbeeld, en ziet deze actie als het moment waarop hij aan iedereen kan bewijzen dat hij WEL een held is. misschien heeft deze man wel heel kort geleden zijn eigen moeder verloren, en wil niet dat een ander dat ook overkomt. hij redt de vrouw, omdat hij dan weet dat hij iemand het leed en pijn heeft kunnen besparen. je moet meer over de man weten om hier duidelijkheid over te hebben. misschien is het namelijk wel een heldhaftige brandweerman, die getraind is om dit soort acties te doen. vergeet niet, dat degene die toekeek en niets deed net zo dapper is! de man die ervoor sprong is de held, maar hij laat wel al zijn nabestaande achter met pijn en verdriet. de man die toekeek en niets deed was geen held, maar hij heeft zijn eigen gezin ervan bespaard dat ze hem kwijt raken. wat is heldhaftiger? iemands leven redden en je nabestaande laten lijden? of NIET iemand redden, en je nabestaande het leed besparen? in ieder geval blijft er iemand achter met pijn en verdriet. dus wat je ook kiest, er is een argument in je hoofd en een reden waarom je hetgeen doet dat je doet. dit geldt ook voor criminelen, een verkrachter of een moordenaar. al deze mensen hebben redenen om te doen wat ze doen. het probleem is juist net bij deze mensen dat het deel van hun hersenen dat dit soort foute dingen wegfiltert, niet goed werkt. dus doordat deze mensen de foute impulsen en beredeneringen in hun hoofd kunnen maken, doen ze dingen voor de verkeerde reden. het magische is juist net om dagelijks te weten waarom je doet wat je doet. een nog grotere uitdaging is om bij de ander te begrijpen waarom die doet wat die doet. maar schaam je er niet om, alle goede daden die jij verricht, alle lieve dingen die je doet.... doe jij allemaal omdat je er iets voor terug krijgt. er is geen mens op aarde dat iets doet voor niets, de mens doet niets voor niets. het ligt meer aan de situatie en de verhouding van geven en nemen dat ertoe doet. probeer gewoon een goede keus te maken, en wees eerlijk tegen jezelf wanneer je het verkeerde deed voor de verkeerde reden. je bent ook maar mens. ik type dit ook voor een reden, en jij leest dit ook voor een reden. niemand doet ooit iets voor niets. (hadden ze misschien toch gelijk toen ze het gezegde uitvonden: voor niets gaat de zon op).

Laat een reactie achter

Ga naar boven.